Rijbewijs kopen: wat er achter de aanbiedingen zit

Wat de aanbiedingen beloven

Het eerste type is de webwinkel. De zinnen zijn bekend: geen examen, geen rijschool, binnen enkele dagen thuis, ‘officieel en geregistreerd’. Toen VRT NWS er in 2021 over berichtte, vroeg zo’n site 850 euro voor een ‘echt en legaal Belgisch rijbewijs zonder examen’. Volgens de FOD Economie was dat gewoon oplichting en komt er na betaling niets. Opvallend: de sites waren in correct Nederlands geschreven en zagen er professioneel uit. Slecht Nederlands is dus geen betrouwbaar alarmsignaal meer. De meeste sites staan op een .com-domein en worden vanuit het buitenland beheerd, buiten het bereik van de Belgische inspectie; een paar domeinen konden wel geblokkeerd worden.

Het tweede type gaat via sociale media. In 2025 beschreef een mediablog, daarbij verwijzend naar een onderzoek van Het Nieuwsblad, Facebookgroepen, Instagramprofielen en Telegramkanalen waar je een rijbewijs ‘zonder theorie of praktijk’ zou kunnen kopen, vaak vanaf 1.500 euro. Wat je dan krijgt, is geen gewoon rijbewijs: iemand anders legt in je plaats het examen af, of hij fluistert de antwoorden. Die variant krijgt een eigen pagina: rijbewijs kopen via Facebook, Snapchat en Telegram.

Het derde type is zeldzamer en is vooral een zaak van het gerecht. In december 2021 meldde het Brusselse parket dat vier ambtenaren van de gemeente Anderlecht verdacht werden van de verkoop van valse documenten; bij twee van hen ging het om rijbewijzen, volgens het parket ruim honderd stuks. Het zijn verdenkingen, geen veroordelingen.

De zoekresultaten zijn in België gelukkig beter dan elders: toen wij op 5 oktober 2026 zochten op ‘rijbewijs kopen’, stonden bovenaan de VRT, belgium.be en vlaanderen.be. Dat neemt niet weg dat de advertenties zelf op sociale media rondgaan, waar geen zoekmachine ze filtert.

Zo gaat de oplichting

1. Het aanbod. Een site of een post met een prijs, ‘getuigenissen’ en het woord ‘officieel’.
2. De verhuizing. Zodra je vragen stelt, loopt het gesprek via WhatsApp of Telegram. Bellen kan niet en een kantooradres ontbreekt.
3. Je gegevens. Je stuurt een foto van je identiteitskaart, een pasfoto en je handtekening, ‘voor het dossier’.
4. De vooruitbetaling. Volledig vooraf, via betaalwegen die achteraf moeilijk terug te draaien zijn, zoals Western Union of cryptomunten (volgens de mediablog hierboven).
5. De extra rekening. Er blijkt nog een bedrag nodig voor ‘registratie’ of ‘vrijgave’. Dit staat zo niet in de Belgische bronnen die wij openden; het is een patroon dat bij dit soort aanbiedingen gemeld wordt, geen vaststelling voor België.
6. Het einde. Stilte, een nepkaart of een document dat nergens geregistreerd is.

Wat verkopers beloven en wat de officiële weg eist

Controle in twee minuten

• Staat er ‘zonder examen’, ‘zonder rijschool’ of ‘zonder theorie’? Dan bestaat het product niet.
• Vraagt de verkoper alles vooraf, via Western Union, crypto of een tegoedbon?
• Kun je iemand bellen en bestaat het adres? Zo niet, dan kun je achteraf niemand aanspreken.
• Vraagt iemand je identiteitskaart voordat hij iets heeft geleverd? Dat kopietje kan bruikbaar zijn voor een abonnement op jouw naam.
• Typ vlaanderen.be of belgium.be zelf in; klik niet op een link uit een advertentie.

Wat het je kan kosten

Strafrechtelijk. Het Strafwetboek van 2024, dat sinds 1 september 2026 geldt, zet in artikel 451 op valsheid in geschriften en op het gebruik van valse stukken telkens een straf van niveau 3; voor natuurlijke personen is dat gevangenisstraf van meer dan drie tot ten hoogste vijf jaar. Een tweede bepaling ziet erop toe dat authentieke of door de overheid uitgereikte documenten een zwaardere beoordeling kunnen krijgen. Voor feiten van vóór 1 september 2026 blijft in principe het oude Strafwetboek gelden, tenzij het nieuwe gunstiger is. Dit zijn plafonds; wat een rechter oplegt, hangt van de zaak af. Meer staat op vals rijbewijs.

Voor je rijbewijs en je examens. Wie bij het theorie-examen betrapt wordt op fraude, krijgt volgens de Vlaamse examencentra een schorsing van één jaar en mag in die periode geen examens afleggen. Een gekocht document geeft je geen rijbevoegdheid: wie ermee rijdt, rijdt zonder geldig rijbewijs. Artikel 30 van de wegverkeerswet bestraft het besturen zonder rijbewijs en het afleggen van een valse verklaring om een rijbewijs te bekomen.

Voor je werk. Een chauffeur die met een vals rijbewijs rijdt, riskeert niet alleen een boete maar ook zijn baan. Dit is een gevolg dat we afleiden uit de aard van het misdrijf; een bron over arbeidsrechtelijke gevolgen openden wij niet.

Je identiteit. Een foto van je identiteitskaart, een pasfoto en je handtekening in handen van een onbekende zijn genoeg om op jouw naam iets af te sluiten. Zie je misbruik, doe dan aangifte bij de politie.

Mythe en feit

Als je al betaald hebt

1. Contacteer meteen je bank of Card Stop op 078 170 170 (vanuit het buitenland +32 78 170 170).
2. Bewaar de advertentie, de berichten, de bedragen en de rekeningnummers. Wis niets.
3. Doe aangifte: bij een verlies onder 1.000 euro online via Police-on-Web, daarboven maak je een afspraak op het politiekantoor (Politie Antwerpen).
4. Meld de zaak ook bij Meldpunt van de FOD Economie, zodat de Economische Inspectie een beeld krijgt.
5. Gaf je een kopie van je identiteitskaart? Meld dat bij de politie.
6. Betaal niets meer, ook geen ‘vrijgavekosten’.

De officiële route, en wat ze kost

De kosten staan op rijbewijs halen. Kort: volgens WAT WAT bedraagt het theorie-examen in Vlaanderen 19 euro en het praktijkexamen 51 euro, plus ongeveer 25 euro per document bij de gemeente. Veruit het grootste deel van de kosten zit in de rijlessen. Wie zelf wil oefenen, kan dat met een voorlopig rijbewijs van 36 maanden. Dat je niet in drie maanden kunt slagen, staat nergens: de Vlaamse pagina noemt geen minimumduur. Wat vaststaat, zijn de geldigheidsduren van de voorlopige rijbewijzen.

Veelgestelde vragen