Rijbewijs zonder examen: waarom dat niet bestaat

Hoe zo’n site eruitziet

De site die VRT NWS in 2021 beschreef, was in goed Nederlands geschreven en zag er netjes uit, met een bestelknop en een prijs. Dat is precies waarom ze werkt: wie zoekt naar ‘rijbewijs kopen zonder examen’ verwacht slordig taalgebruik en een dubieuze lay-out, en vindt iets wat op een gewone webwinkel lijkt. Een .be-adres geeft ook geen garantie, al kan de Economische Inspectie zulke domeinen wel laten blokkeren, zoals bij de drie domeinen van 2021 gebeurde. De meeste sites gebruiken echter een .com-adres en worden buiten België beheerd, waar de Belgische diensten weinig kunnen doen. Het is dus geen verrassing dat dezelfde belofte opnieuw opduikt onder een nieuwe naam.

Wat er gebeurt als je betaalt

Volgens de FOD Economie, geciteerd door VRT NWS, komt er na betaling geen rijbewijs. Je bent je geld kwijt en je hebt vaak ook je persoonsgegevens afgegeven. Dat laatste is minstens zo vervelend: de FOD waarschuwt dat wie zo’n site bezoekt of er gegevens invult, risico loopt op phishing en schadelijke software. Een site die ‘voor het dossier’ je identiteitskaart, pasfoto en handtekening vraagt, heeft die niet nodig voor een rijbewijs dat niet bestaat; ze zijn wel bruikbaar voor wie op jouw naam iets wil afsluiten.

Waarom de belofte niet kan kloppen

Op de pagina van Vlaanderen.be over het rijbewijs B staat de volgorde. Na een geslaagd theorie-examen geeft het examencentrum je een aanvraagformulier voor een voorlopig rijbewijs. Daarna volgt het praktijkexamen, en na het slagen geeft het examencentrum opnieuw een aanvraagformulier, nu voor het definitieve rijbewijs. De aanvraag loopt via BelDrive of rechtstreeks bij de gemeente, en het rijbewijs haal je bij de gemeente op. Wie geen examens aflegde, heeft dus nooit een aanvraagformulier gekregen, en een webwinkel kan die examenresultaten niet vervangen.

Het advies van de FOD Economie

De FOD gaf drie raadgevingen mee die ook buiten het rijbewijs gelden. Wees wantrouwig tegenover aanbiedingen die te mooi lijken om waar te zijn. Koop geen zaken online die je niet mag verhandelen; een rijbewijs hoort daarbij. En controleer wie de verkoper is en wat anderen over de webwinkel zeggen voordat je betaalt. Nooit geef je persoonlijke gegevens of de codes van je kaart door.

Je bent al op de site geweest

Heb je niets betaald, maar wel op een link geklikt of een formulier ingevuld? Safeonweb raadt aan elke interactie af te breken en verder niets in te vullen. Gaf je een wachtwoord op dat je ook elders gebruikt, wijzig het dan meteen. Geef nooit een persoonlijke code door. Je kunt de site of de advertentie laten onderzoeken door het bericht door te sturen naar verdacht@safeonweb.be, het adres van het Centrum voor Cybersecurity België. Had je al betaald, ga dan naar oplichting melden.

Wat dit niet is

Een rijbewijs zonder examen is iets anders dan een examen waarbij iemand anders de vragen beantwoordt. Dat laatste levert wel een echt document op, maar via fraude; lees er meer over op fraude bij het rijexamen. En wie een geldig buitenlands rijbewijs heeft, hoeft in bepaalde gevallen niet opnieuw te slagen: zie buitenlands rijbewijs omwisselen.

Veelgestelde vragen