Fraude bij het rijexamen: vervangers, oortjes, attesten

Cijfers en regels

186 fraudegevallen in 2022 en 166 tot half november 2023 bij de Vlaamse theorie-examens: gemiddeld ongeveer één fraudeur om de twee dagen (Goca Vlaanderen via VRT NWS, 28 december 2023).
Wie betrapt wordt, krijgt een schorsing van één jaar en mag in die periode geen examens afleggen (idem).
Antwerpen en Limburg melden de meeste gevallen (idem).

Drie methodes

Steven Raes van Goca Vlaanderen, de koepel van de erkende examencentra, beschreef in 2023 drie vormen. Eén: iemand anders stuurt zich als kandidaat, met jouw identiteitskaart. Twee: een kandidaat draagt een klein camerabeeldje, bijvoorbeeld in een knoopsgat, en een medeplichtige buiten leest de vragen en spreekt de antwoorden in via een oortje, vaak met versleutelde communicatie. Drie: valse documenten, bijvoorbeeld attesten van theorielessen die een kandidaat verplicht moet voorleggen na twee mislukte pogingen. Volgens het examencentrum valt ook op wie bijna perfect scoort zonder een van de toegelaten talen (Nederlands, Frans, Duits of Engels) te spreken.

De zaken op een rij

Wanneer	Waar	Wat de bron meldt
Maart 2021	Vlaanderen	Een journalist van Pano slaagde voor het theorie-examen zonder te studeren na een snelcursus van zes uur, en kreeg voor 100 euro een vals attest van twaalf uur theorielessen. Van zeven rijscholen die hij contacteerde, boden vier aan een vals attest van twintig uur praktijkles te leveren, voor ongeveer 1.000 euro.
December 2021	Anderlecht	Vier gemeenteambtenaren werden verdacht van de verkoop van valse documenten; bij twee ging het om rijbewijzen, volgens het parket ruim honderd. Het zijn verdenkingen.
Oktober 2023	Evere en Anderlecht	Verborgen camera, oortje en vervalste attesten met nagemaakte stempels en logo’s van rijscholen; ongeveer tien mensen aangehouden en vier onder aanhoudingsbevel, het onderzoek liep via de federale gerechtelijke politie (BRUZZ).
December 2024	Wevelgem	Vier mensen legden het theorie-examen af met de identiteitskaarten van hun klanten. Een medewerker van het centrum merkte het en verwittigde de politie.
Oktober 2025	Acht examencentra	Drie leden van een gezin uit Sint-Pieters-Leeuw opgepakt: oortjes en mini-modems, ongeveer 1.500 euro per kandidaat, naar het parket honderdduizenden euro’s winst en zestien bankrekeningen in beslag genomen.
Juni 2026	Antwerpen	Drie verdachten, onder wie een rijschooldirecteur; snelle afspraken via Snapchat, antwoorden via verborgen oortjes en camera’s.

Wie wat doet

In de zaken zie je twee rollen. De organisatoren zitten achter het geld: ze zoeken klanten, regelen de apparatuur en de vervangers. In Sint-Pieters-Leeuw ging het om meerdere sessies per week, soms meerdere per dag. De kandidaten zijn mensen die om welke reden dan ook niet slaagden of niet wilden leren. Eén klant in die zaak had na een eerder rijverbod het theorie-examen opnieuw moeten afleggen. De bronnen zeggen niet wat er met de klanten gebeurde; dat blijft aan het parket.

Waarom de examencentra dit tegenhouden

De centra kijken naar de identiteit van de kandidaat, naar de uitslag en naar het gedrag. Bij vermoeden verwittigen ze de politie, zoals in Wevelgem. Dat verklaart de ruim honderd gevallen per jaar: er wordt ook echt gecontroleerd. Wie hoopt ‘het wel te doen slagen’, kijkt naar een systeem dat intussen op die trucs getraind is.

Het verband met valse attesten

Voor het voorlopig rijbewijs zonder begeleider (M18) is een bekwaamheidsattest van een erkende rijschool nodig, na twintig uur praktijkles. Dat attest hoort een echte reeks lessen te bewijzen. Volgens het Pano-onderzoek bestond er een markt in attesten zonder lessen, en in Brussel in 2023 vervalste attesten met nagemaakte stempels. De regels staan op voorlopig rijbewijs; wie snel wil beginnen, kan ook gewoon met een begeleider oefenen.

Wat dit voor jou betekent

Wie je een examenvervanger of oortje aanbiedt, vraagt je te beslissen over een misdrijf met je eigen naam.
Een attest zonder lessen is een vals document; het gebruik ervan valt onder de bepalingen op vals rijbewijs.
Zie je fraude bij een examen? Waarschuw het examencentrum of de politie.
Je slaagt niet? Dan zijn er legale wegen: meer oefenen, een theoriecursus, of een begeleider. Zie rijbewijs halen.

Veelgestelde vragen

Hoeveel fraudegevallen zijn er bij het theorie-examen?

In Vlaanderen 186 in 2022 en 166 tot half november 2023, volgens Goca Vlaanderen via VRT NWS. Dat is gemiddeld één betrapte fraudeur om de twee dagen.

Wat gebeurt er als je bij het examen betrapt wordt?

Een schorsing van één jaar volgens de Vlaamse examencentra. Een strafrechtelijk gevolg hangt af van de feiten en van het parket.

Hoe werkt het met een oortje?

Een kandidaat draagt een miniatuurcamera en een oortje; iemand buiten het centrum leest de vragen en geeft de antwoorden door (Goca Vlaanderen, 2023).

Is een vals attest van de rijschool ook fraude?

Ja, het is een vals document. Pano toonde in 2021 aan dat rijscholen en online aanbieders ze verkochten; in Brussel werden in 2023 vervalste attesten opgespoord.

Waar meld ik fraude bij het examen?

Bij het examencentrum zelf of bij de politie. Voor aanbiedingen op sociale media kun je ook terecht bij Meldpunt van de FOD Economie.

Bronnen en officiële links

Over de auteur
Geschreven door Mark Dent op basis van wetteksten, overheidssites en berichtgeving in de Belgische pers. Wij verkopen, maken of bemiddelen niet in rijbewijzen of andere documenten en zijn geen overheidsdienst. Hoe we werken staat in het redactiebeleid; een fout melden kan via contact.