- Het ECID meldde via media dat de politie in 2024 ongeveer 1.047 valse rijbewijzen onderschepte, tegen 980 in 2023.
- Nepkaarten zouden al vanaf ongeveer vijftig euro te koop zijn; dat is gemeld, niet door ons nagegaan.
- Artikel 225 Sr noemt als maximum zes jaar of een geldboete van de vijfde categorie, ook voor het voorhanden hebben.
- Het rijbewijs is in Nederland het meest gebruikte identiteitsdocument (RDW).
Wie koopt er een nep-rijbewijs
Volgens het ECID, via De Telegraaf en doorverteld door vakblad Rijschoolpro, onderschepte de politie in 2023 ongeveer 980 valse rijbewijzen en in 2024 ongeveer 1.047. Nepkaarten waren soms al vanaf zo’n vijftig euro te koop en worden ook gebruikt om leeftijd te bewijzen, bij het kopen van alcohol of sigaretten. Wij hebben die cijfers niet zelf geteld en geven ze als gemeld weer.
Waarom een nep-rijbewijs opvalt
Een kaart zonder inschrijving valt op zodra iemand de gegevens naslaat. Een agent, een verhuurbedrijf of een werkgever kan dat doen. Wie ermee rijdt, rijdt in feite zonder geldig rijbewijs. Het ECID waarschuwt overigens dat de kwaliteit uiteenloopt en dat goede nepkaarten soms ongemerkt door controles komen; daar rekenen kopers op, maar het is geen vangnet.
Wat de wet zegt
| Handeling | Wetsartikel | Maximum |
|---|---|---|
| Een geschrift valselijk opmaken of vervalsen om het als echt te gebruiken | Art. 225 lid 1 Sr | 6 jaar of geldboete vijfde categorie |
| Zo’n geschrift opzettelijk gebruiken, afleveren of voorhanden hebben | Art. 225 lid 2 Sr | dezelfde straf |
Gecontroleerd op 6 oktober 2026. Dit zijn de bovengrenzen die de wet noemt, niet wat gewoonlijk wordt opgelegd. Of een rijbewijs ook onder artikel 231 Sr (reisdocumenten en identiteitsbewijzen) valt, hebben wij niet vastgesteld. De RDW noemt het rijbewijs in Nederland wel een identiteitsdocument. Een overzicht staat op valsheid in geschrifte.
Wat er verder kan misgaan
Wie een nepkaart bestelt, geeft meestal een kopie van het eigen identiteitsbewijs mee. Daarmee kunnen anderen op uw naam abonnementen afsluiten of kopen. Meld verdachte aanvragen bij de politie en bij het Centraal Meldpunt Identiteitsfraude (CMI), zoals de RDW aanraadt.
Wilt u legaal rijden? Zie rijbewijs aanvragen.
De gevolgen, uitgesplitst
| Terrein | Wat er kan gebeuren |
|---|---|
| Strafrecht | Vervolging op grond van artikel 225 Sr; de wet noemt een maximum van zes jaar of een geldboete van de vijfde categorie. De werkelijke straf hangt van de zaak af. |
| Rijbewijs | Een nepkaart geeft geen rijbevoegdheid; wie rijdt, rijdt zonder geldig rijbewijs. Een echt rijbewijs komt pas na het examen. |
| Werk | Wie een nepkaart aan een werkgever toont, gebruikt een vals geschrift; dat is wat artikel 225 lid 2 beschrijft. |
| Identiteit | Uw kopie, foto en handtekening liggen bij een onbekende. Meld misbruik bij de politie en bij het Centraal Meldpunt Identiteitsfraude. |
| Geld | Wie bestelt, betaalt vooruit; vaak volgt niets of een tweede rekening. |
Mythe en feit
| Mythe | Feit |
|---|---|
| Alleen gebruiken is strafbaar, kopen niet. | Artikel 225 lid 2 noemt ook voorhanden hebben, als u weet of redelijkerwijs moet vermoeden dat het geschrift voor gebruik bestemd is. |
| Een goede kopie valt niet op. | Het ECID zegt dat goede vervalsingen soms ongemerkt door controles komen, maar een kaart zonder inschrijving valt op zodra iemand de gegevens naslaat. |
| Het is maar een leeftijdsbewijs. | Volgens de bronnen worden nepkaarten ook gebruikt om leeftijd te bewijzen; ook dan blijft het een vals geschrift. |
Als u al een nepkaart bestelde
- Gebruik de kaart niet.
- Bel uw bank als u al betaalde en bewaar alle bewijs.
- Vraag een advocaat om uw eigen positie te bespreken voordat u aangifte doet of verklaart.
- Meld identiteitsmisbruik bij de politie en het Centraal Meldpunt Identiteitsfraude.
Veelgestelde vragen
Is een nep-rijbewijs kopen strafbaar?
Het gebruiken of voorhanden hebben van een vals geschrift kan onder artikel 225 Sr vallen. Het strafmaximum is zes jaar; wat de rechter oplegt, hangt van de zaak af.
Hoe vaak komen valse rijbewijzen voor?
Het ECID meldde via De Telegraaf 1.047 onderschepte exemplaren in 2024, tegen 980 in 2023. Dat is een gemelde telling, geen schatting van het totale aantal.
Kan een nepkaart echt zijn?
Nee. Een echt rijbewijs heeft een inschrijving die de gemeente na het examen laat vastleggen. Een kaart die u koopt, mist die.
Wat is het verschil tussen een nep en een vals rijbewijs?
In de praktijk is het hetzelfde: een kaart die niet door de bevoegde instantie is afgegeven. Voor de wet is het een vals geschrift.
Wat als ik de kaart niet heb gebruikt?
Het voorhanden hebben kan onder artikel 225 lid 2 Sr vallen. Bespreek uw situatie met een advocaat.
Waar kan ik zien of een rijbewijs echt is?
Een openbaar loket voor derden hebben wij niet gevonden. De gemeente kan u vertellen wat er over uw eigen rijbewijs bekend is.